TRENDS  
New Security Magazine 146 – april 2018

Alain Collier over de trends in camerabewaking voor 2018

“Afstappen van een zuivere risico-analytische benadering”

Axis Communications en het onderzoeksbureau IHS Markit zijn tot de conclusie gekomen dat wereldwijd acht trends in videobewaking hun stempel zullen drukken op 2018. Alain Collier, lid van de Algemene Vergadering van het Centre for Policing & Security, is het grotendeels eens met die stellingen. De hoofdcommissaris van de lokale politie van Sint-Niklaas oordeelt dat die ook bepalend zullen zijn in België. “Maar wat ik mis in de tendensen zijn de wettelijke limieten. Daarmee moet in eerste instantie altijd rekening worden gehouden.”

De bescherming van de persoonlijke levenssfeer is duidelijk het stokpaardje van Alain Collier. Hij geeft in alle uithoeken van het land lezingen en les over beveiliging, maar naar een foto van hem in de media is het nodeloos zoeken. “Ik pas daarvoor. In geen enkel medium wil ik een foto van mezelf zien.”

De wet op de privacy is niet alleen voor hem persoonlijk essentieel. Maar ook in het algemeen als het gaat om verwerking van data geregistreerd door beveiligingscamera’s. In elk antwoord op onze vragen legt hij daar de nadruk op. “Ik vind dit niet terug in de tendensen die we hebben doorgenomen. Dat is enorm spijtig. Installateurs, ICT’ers, mensen actief in de constructiewereld, veiligheidsadviseurs…, allen zullen moeten afstappen van een zuivere risico-analytische benadering. Wie oplossingen inzake security aanreikt, zal voortaan rekening moeten houden met de wettelijke limieten. En voor verwerking van persoonsgegevens liggen die limieten vast in onze privacywetgeving. Die bestaat al sinds 1992. Al werd ze de voorbije jaren nauwelijks aangewend, intussen is die wetgeving wel een hype geworden omdat iedereen nu een tool heeft waarmee data van anderen kunnen worden geregistreerd. De privacywetgeving zal bepalen welk soort van oplossing men kan en mag aandragen bij een risicobenadering. Ze zal heel dominant zijn en zal de komende jaren door de ontwikkeling in de GDPR (Global Data Protection Regulation) in Europa een heel belangrijke rol spelen.”

Mentaliteitswijziging

“Dat vergt een mentaliteitswijziging. ICT’ers denken ICT. Architecten denken puur architectonisch. Veiligheidsadviseurs denken nog altijd in risicoanalyses. Er is dus een grote ommekeer nodig. Niet alleen bij de constructie, maar ook bij het gebruik van de systemen. Degenen die bij wijze van spreken de ‘joystick’ vasthouden, moeten zich constant deze vraag stellen: mag ik dat of mag ik dat niet? Zij zullen heel alert moeten zijn. Nu is vooral zo gedacht: ‘er is nood aan een camerasysteem, we werpen een blik op een aantal toestellen en kiezen uiteindelijk voor een bepaald type camera zodat ons geweten is gesust’. Wie die denkwijze volgt, is verkeerd bezig. Het is slechts één deel van de risicobenadering. Daarna volgt het tweede luik waarbij men moet stilstaan bij deze vraag: hoe springen we daarmee om binnen het kader van de wettelijke beperkingen?”

Zo’n mentaliteitswijzing wordt een proces van lange adem. “Dat is duidelijk”, geeft Alain Collier aan. “Het wordt zelfs een permanent proces. Eerst door training te geven waarbij je de mensen attendeert op de problematieken. Zeg maar awareness kweken. Maar een paar maanden later vervallen zij weer in de routine en vergeten ze wat hen is duidelijk gemaakt. De verantwoordelijken zullen continu aan de wettelijke limieten moeten worden herinnerd. Zowel in de privé- als in de publieke sector. Dat is een uitdaging. In de GDPR-verordening is een data protection officer voorzien, iemand die waakt over wat effectief mag bij de verwerking van de persoonsgegevens. Maar ik heb de indruk dat die mensen meestal gekozen worden uit de ICT-wereld. Zij denken aan het structurele, aan de opbouw van systemen. Aan de techniek zelf. Maar niet hoe de mensen van de beveiliging ermee werken. Ik verwijt de mensen van de technische afdeling niks. Dat zijn techniekers die denken aan constructie en het uitbouwen van netwerken. Maar het gaat vooral om hen die bezig zijn met de verwerking van de persoonsgegevens. Om hen die de verantwoordelijkheid hebben gekregen om daar mee om te gaan.”

In de cloud

“Met een camera kan je alles doen. De verkopers lichten vol enthousiasme toe dat je op 200 meter een pukkel op iemands neus kan detecteren. Mag dat wel? Kan dat wel in die omstandigheden? De installateur zal daar niet van wakker liggen. Want hoe performanter het toestel, hoe groter de opbrengst. De gebruiker daarentegen, die is wel verantwoordelijk voor wat hij doet met de camera. Het nieuwe securitygevoel moet rekening houden met de wetgeving. De grens tussen de individuele vrijheid en het openbaar belang is enorm aan het opschuiven. En daar moeten we heel voorzichtig mee zijn. Natuurlijk zijn bepaalde maatregelen noodzakelijk in de strijd tegen terrorisme. Maar je moet oppassen dat je daar niet te ver mee gaat. Het is een moeilijke discussie. Want momenteel is cameratechnisch alles mogelijk. Zeker met het opslaan van camerabeelden in de cloud. Onlangs is aangetoond hoe Russische websites systemen in de cloud hacken en je eigen camerabeelden, zowel in je privé als in je organisatie, in realtime uitzenden op internet. Zonder dat je daarvan zelf iets afweet. De hele wereld kan die beelden dan volgen. Ook beelden van Belgische camera’s zijn daarop te volgen. Daar liggen de gevaren.”

“Opslag van gegevens voor security in de cloud: ja, daar sta ik wat argwanend tegenover. Dat is heel intiem, gevoelig voor zowel het individu, het bedrijf als voor degene die de data moet beveiligen. Die gegevens moet je toch optimaal kunnen afschermen en beveiligen tegen hackers. Als dat op een waterdichte manier kan in de cloud, voor mij niet gelaten. Maar pas op met ICT’ers, want voor hen kan het allemaal. Ze versleutelen de gegevens, maar de sleutel op zich is ook een gevaar. Want eenmaal iemand met slechte bedoelingen die sleutel heeft, dan krijgt hij toegang tot alles. Kan hij ook aan de beelden. Vroeger waren draadloze verbindingen makkelijk te onderscheppen. Nu worden ze gecodeerd, gedecodeerd en opnieuw gecodeerd. Er is daar toch een positieve evolutie in. Misschien kan dat ook voor opslag van gegevens in de cloud. Aan het bedrijfsleven om zich daarop toe te spitsen. In elk geval, om die systemen te beveiligen hangt nog een hoog prijskaartje. ”

Weinig bedrijven dragen graag die kosten. Maar vaak, ongeacht de prijs, is er volgens Alain Collier ook een gebrek aan awareness. “Aanvankelijk oordelen ze vaak: ‘maar dat is niet nodig voor ons’. De beveiliging van het systeem doen ze af als volkomen futiel en onbelangrijk. Pas als het systeem is gehackt ontstaat er paniek. Vooral door de geleden imagoschade met inkomstenderving tot gevolg. Het komt er als bedrijf gewoon op aan nog voor de aankoop van het systeem waarborgen af te dwingen. Als de installateur het concept voorstelt, meteen te vragen waartegen het systeem is beschermd. Voldoende vragen te stellen over de technologie. Wat kan ze? Voldoet ze aan mijn behoefte? Als vragende partij moet je dat doen.”

IoT, deep learing en machine learning

Ook Internet of Things’ ontwikkelt zich in een razend tempo. De securityverantwoordelijken zullen zich veel moeite moeten getroosten om alle regels te respecteren.

“Internet of Things is booming”, weet ook Alain Collier. “Dat kan je niet tegenhouden. In de publieke sector zijn de smart cities daar een mooi voorbeeld van. Hoe in de toekomst onbemande auto’s zich behendig door het verkeer zullen wurmen. In private sector denk ik aan camera’s die voorspellende analyses maken om incidenten te voorkomen. Deep learning en machine learning evolueren snel. Technisch kan alles. Maar ook hier geldt het grote aspect van de privacy. Er moeten waarborgen worden geboden over de persoonlijke gegevens. Dat is je individuele eigendom. Wat doet men met de gegevens? De ene is onbekommerd over wat er wordt gedaan met zijn gegevens. Voor de andere is uitwisseling totaal not done. Die laatste wil absoluut niet dat die zonder zijn medeweten worden verspreid, gedeeld met andere organisaties voor commerciële of zelfs niet-commerciële doeleinden. Daarom moet die keuze ingebouwd zijn. Ook in de toewijzing van het camerasysteem. Kortom, het dwingend advies van de mensen zal moeten worden gevolgd.”

Edge computing

De politiecommissaris is er ook van overtuigd dat edge computing de toekomst is om gegevens te verwerken en op te slaan. “Ik denk aan de beginjaren van de volgkamers. Toen koppelde elke leverancier een soort monopolie aan de verwerking van de gegevens. Daar zal men vanaf moeten stappen en meer moeten kiezen voor open platformen. Trouwens niet alleen voor toepassingen in veiligheid en beveiliging, maar ook onder meer voor mobiliteit. In plaats van telkens aparte databases en aparte software te moeten gebruiken, zullen we steeds meer moeten overstappen naar eenvormig gemaakte platforms.”

Cybersecurity

Cyberaanvallen treffen ook de camerabeveiliging. Sommigen maken er werk van om die te manipuleren, te verstoren of zelfs uit te schakelen. “Denk maar aan het voorbeeld van de Russische websites. Cybersecurity wordt daarom belangrijker en belangrijker. Cyberattacks zijn tout court de nieuwe manier van oorlogsvoering tussen landen. Zonder dat er fysieke slachtoffers vallen. Ik beklemtoon altijd het belang van de voorbereiding bij de aanpak van het inbraakfenomeen. Nu hoeft de crimineel zich niet meer ter plaatse te begeven om de locatie te verkennen. Hij kan dat doen vanuit zijn luie zetel met zijn laptop door vanop afstand het camerasysteem te manipuleren. Om daar iets aan te doen, zal er flink moeten worden geïnvesteerd.”

Dronegebruik

Over dronegebruik en beveiliging tegen drones heeft Alain Collier ook een duidelijke mening. “Een drone wordt door velen, vooral dan zij die daar nog zo veel over weten, aanzien als het ultieme beveiligingsmiddel. Ik geloof daar niet in. Waar ik wel in geloof is dat hij als tool heel nuttig kan zijn in bepaalde omstandigheden. Daar kan hij zijn meerwaarde bewijzen. De huidige toepassingen zijn echter nog niet ver genoeg gevorderd. Er moet daar nog veel aan worden gesleuteld. Het kan een ondersteunende tool worden. Maar bij het gebruik ervan moet er rekening worden gehouden met de veiligheid van het publiek, de omstaanders. En daardoor zal het toepassingsgebied van de drone beperkt moeten blijven.”

Andere evoluties en ideeën

“Ik denk dat de Chinese fabrikanten niet zo dominant zullen blijven op de markt. Andere wereldspelers op het vlak van hightech zullen meer en meer hun rol opeisen en zich toespitsen op kwaliteit en performantie”, laat Alain Collier weten.

Op het vlak van technologie voor bewakingscamera’s ziet hij nog extra behoeftes. “Multifunctionele toestellen voor verschillende affiniteiten. Zeg maar een geïntegreerd gebruik van de camera’s. Bijvoorbeeld dezelfde camera’s om tol te laten betalen en om lage-emissiezones af te schermen. Waarom zijn daar nu telkens andere camerasystemen voor nodig? Wel voeg ik er meteen aan toe dat onze camerawet daar niet is op voorzien. Idem voor mobiele camera’s. Bovendien, ook op dat vlak is privacy een vraagteken.”

“Een ander pijnpunt is de camerabewaking op risicoplaatsen zoals inbraakgevoelige Industrieparken. De individuele wil ontbreekt bij veel bedrijven om samen te investeren om het volledige industriepark te beveiligen met camera’s. Solidariteit krijg je pas als er een epidemie van inbraken is op zulke locaties, waarbij zo goed als elk bedrijf getroffen wordt. Noem het maar de individualitische houding van onze maatschappij in zijn totaliteit. Want als 25 bedrijven samen naar een leverancier stappen is er voor een industriepark zeker dit mogelijk: één groot open platform, één dispatching die alles controleert en één onderhoudscontract. Waarom geen formule zoals voor een groepsaankoop voor elektriciteit?”

Door Gianni D’Angelo

Foto’s © Securitas Belgium