REPORTAGE
New Security Magazine 160 – november 2021
Spoorlopers ontmoedigen door slim hek
Het Doenaertpad te Kortrijk is een risicolocatie voor spoorlopen en werd daarom geselecteerd voor de plaatsing van een intelligent hek.
Bij overklimming triggeren sensoren een signaal, waarna de domecamera’s zich richting het incident kunnen richten.
RAS/AIS zorgde onder meer voor de plaatsing van de 193 accelerosensoren van Sorhea en de controllers.
De sensoren doen beroep op accelometrie, waarbij beweging in de drie dimensies (X-Y-Z) bewaakt wordt.
In Kortrijk werd een hotspot voor spoorlopers beveiligd met een intelligent hek. Dankzij accelerosensoren van RAS/AIS op de afsluiting worden spoorlopers gedetecteerd. De meldkamer van Infrabel krijgt onmiddellijk een waarschuwing en kan de nodige maatregelen treffen, zoals het treinverkeer waarschuwen en/of de hulpdiensten inschakelen.
Belangrijk aandachtspunt
De strijd tegen spoorlopers is voor Infrabel één van de speerpunten om de veiligheid op het net te garanderen. Enkele cijfers spreken voor zich: In het piekjaar 2017 waren er liefst 818 meldingen van spoorlopers. In de eerste jaarhelft van dit jaar resulteerde het spoorlopen in 58.000 minuten vertraging, of gemiddeld 5 uur vertraging per dag. Nog ingrijpender zijn de potentiële gevolgen voor de spoorloper en diens omgeving: er vielen tot juni 2 dodelijke slachtoffers te noteren. In de periode 2016-2020 ging het in totaal om 24 vermijdbare slachtoffers.
Hotspot in Kortrijk
Infrabel zet al enkele jaren hard in op preventie, met langlopende campagnes in de media en in de treinstations. Maar ook de infrastructuur wordt aangepast om spoorlopen te ontmoedigen. Zo kwamen er op belangrijke punten al struikelmatten. Een belangrijke toevoeging aan de ontmoedigende infrastructuur vormen de intelligente afsluitingen die op cruciale plaatsen geplaatst zullen worden. David Van de Sype (directeur Infrabel Oost- en West-Vlaanderen) : “Een grondige analyse van het spoorlopen maakte duidelijk dat er zich in West-Vlaanderen 5 belangrijke hotspots bevinden. Drie daarvan bevinden zich in een station, dat is het geval in Brugge, Kortrijk en Oostende. Twee andere hotspots zijn te vinden in volle baan. Het gaat het om een locatie in Oostkamp en ééntje in Kortrijk langs het Doenaertpad. Die locatie werd nu voorzien van een intelligente afsluiting. De redenen zijn niet ver te zoeken. De lijn Gent-Moeskroen is een zeer drukke lijn, met 71 reizigerstreinen en vele goederentreinen per dag. Er is de grote bevolkingsdichtheid, want we spreken over een stedelijk gebied. Bovendien bevinden zich aan weerszijden van de sporen meerdere scholen en bedrijven en het is even omlopen om een veilige onderdoorgang te vinden. Voor sommigen is dat blijkbaar té ver. Die gevaarlijke cocktail weerspiegelt zich in de cijfers. Naast het kruisen van de sporen zijn er nog andere motieven om hier de toegang af te sluiten met een slim hek. In de afgelopen 10 jaar deden zich op deze plaats 27 gebeurtenissen voor met risico op aanrijdingen door (poging tot) zelfdoding. Er zijn ook 30 gevallen geweest van intrusie voor misdrijven, zoals graffiti en kabeldiefstal. Bovendien werd de flexibele omheining keer op keer vernield.”
Primeur in Kortrijk
Woordvoerder Thomas Baeken vertelt ons wat meer over de komst van het intelligent hek: “We voerden eerder een test uit in Jambes in de provincie Namen. De resultaten daar waren impressionant. Voor er een afsluiting geplaatst werd noteerden we daar liefst 120 gevallen per jaar. Dankzij de inzet van een traditionele afsluiting werd dat al teruggebracht tot 50 feiten, maar bij de plaatsing van een intelligente afsluiting daalde dat verder tot 5 gevallen. Dat overtuigde ons om deze hekken te plaatsen op hotspots zoals deze. Kortrijk krijgt de primeur in Vlaanderen, ondertussen staat al een volgend project op stapel in Brussel.”
Opbouw installatie
Wouter Carrette, product manager intrusion van RAS/AIS was nauw betrokken bij het project. Hij vertelt ons hoe het systeem in elkaar zit: “De intelligente afsluiting is 2,5 meter hoog en wordt hier over een lengte van 500 meter geplaatst. Het bijzondere aan de installatie is de combinatie van sensoren, cameragebruik en meldkamer. De sensoren doen beroep op accelometrie, waarbij beweging in de drie dimensies (X-Y-Z) bewaakt wordt. Datzelfde principe wordt bijvoorbeeld ook in spelcomputers zoals de Nintendo Wii ingezet. De 193 sensoren van onze leverancier Sorhea -ongeveer 1 per afsluitingspaneel- zijn onderling verbonden via een sensorkabel en worden aangestuurd via 3 controllers die elk links en rechts 100 meter sensorkabel controleren, met telkens ongeveer 40 sensoren per kant. De sensoren kunnen toegekend worden aan tot 128 zones ingesteld worden om in dit geval de domecamera’s efficiënt te richten naar de beweging. Als er iemand over het hek klimt, zullen de sensoren dit detecteren en doorgeven aan de controller. Die zal op zijn beurt de domecamera’s aansturen zodat ze in de correcte richting draaien. Op die manier krijgen de personen in de meldkamer zeer gerichte informatie over de aard van het alarm. Zo kunnen ze het treinverkeer inlichten of zelfs stilleggen als dat nodig is.”
Tot 3200 meter lang
“De sensoren zijn beveiligd tegen doorknippen via isolatoren die de kortsluiting afsluiten. De laatste sensor voor de kortsluiting zal in dat geval de fout detecteren en communiceren via de controller.”
“Ook de instelling van de sensoren verloopt zeer makkelijk via de controller. Eerst moet de juiste sensor uit de rij geselecteerd worden. Eens dat achter de rug kan de gevoeligheid via de potentiometer apart per sensor ingesteld worden. Voor een installateur is dat kinderspel.”
“In principe kunnen we ook langere afstanden aan, in dat geval wordt gebruik gemaakt van een verbindingsmodule tussen de beide controllers. Er kunnen 16 van die tussenmodules in cascade geplaatst worden, zo kan tot maximaal 3200 meter beveiligd worden. Als het om een niet gesloten systeem gaat, moet ook aan de uiteinden een module geplaatst worden.”
“De controllers werken autonoom, want ze worden gevoed via een eigen zonnepaneel en batterij. Zelfs zonder daglicht kunnen ze nog 4 weken verder werken op de batterijvoeding en daarbij tijdig een technisch signaal geven.”
Eerste bevindingen positief
Wouter Carrette: “In de afgelopen weken was het systeem al actief in evaluatiefase en lang niet elk alarm blijkt effectief een gevaar op spoorlopen in te houden. Zo werden alarmen getriggerd door spelende kinderen, fietsers die hun fiets tegen het hek plaatsen en onderhoudsacties van de groendienst. Daarnaast zijn er ook externe invloeden die een vals alarm kunnen triggeren, zoals sterke wind of trillingen van de passerende treinen. Er was dus wel een zekere afregeling vereist, maar nu is de installatie na de evaluatiefase ideaal afgestemd op puur overklimming.”
“Dit systeem wordt in Frankrijk al frequent ingezet, bijvoorbeeld voor de beveiliging van het TGV-tracé en rond de gevoelige sites in Calais. Daarnaast kan dit systeem zeker ook in de bedrijfswereld ingezet worden rond inbraakgevoelige gebouwen.”