CYBERSECURITY
New Security Magazine 155 – juli 2020
Goed uitgedacht cameraschild maakt komaf met Hasseltse criminaliteit
Een zicht op de compleet uitgeruste meldkamer.
Bart Reekmans (hier uiterst links): “Van elke dader van een feit binnen de kleine ring hebben we in principe een beeld.”
De meerwaarde voor de politiediensten blijkt uit tientallen voorbeelden van opgeloste misdrijven.
De camera’s werden geplaatst na analyse van de zwarte punten en de aanwezige infrastructuur.
Voor politiediensten is het aanpakken van criminaliteit en overlast een dagelijkse strijd. Vandaag wordt dat gevecht gefaciliteerd door technische innovaties in sensoren, camerasystemen en de bijhorende intelligentie. Toch is beveiliging zo veel meer dan ‘enkele camera’s plaatsen’. We gingen ons licht even opsteken in Hasselt, de stad met een pioniersfunctie in cameragebruik.
Het verhaal van Hasselt start een vijftal jaar geleden. Rechercheur en manager van het cameranetwerk Bart Reekmans vertelt: “Elke stad wordt geconfronteerd met enkele typische overlast- en criminaliteitstypes: fietsdiefstallen, rondtrekkende dievenbendes, inbraken in voertuigen, gauwdieven, sluikstorten, inbraken in woningen, noem maar op. Daar wilden we iets aan doen.”
“We zijn toen samen met de veiligheidscel van de stad aan de slag gegaan om op basis van de beschikbare criminaliteitscijfers de gevoelige punten in kaart te brengen. Die punten zijn zeer divers: zo is het Dusartplein een bekende uitgaansplek, met de bijhorende overlast zoals geluidsoverlast en vechtpartijen. In de winkelstraten gaat het eerder over mogelijke gauwdiefstallen, winkeldiefstallen en parkeer-en verkeersproblemen. Daarnaast werden ook punten die gevoelig zijn voor kleinere criminaliteit zoals graffiti en sluikstorten stelselmatig meegenomen in die analyse.”
“Voor al die punten hebben we bekeken of een camera daar een meerwaarde zou kunnen betekenen. Ook de ANPR-camera’s die aan de invalswegen opgesteld staan, namen we op in die studie, zo konden we de stad opdelen in zones.”
“Toen kwam het connectiviteitsprobleem aan de oppervlakte, want niet op elke locatie waren er genoeg voorzieningen om camera’s in te zetten. In de tweede fase zijn we daarom gaan overleggen met het toenmalige Infrax -nu Fluvius- om te zien hoe hun glasvezelnetwerk exact opgebouwd was. Op basis van die beide informatiebundels konden we het meest optimale punt voor elke camera bepalen.”
Dader àltijd in beeld
“We hebben uiteraard geen 100% dekking van het grondgebied met onze camera’s, het is niet de bedoeling dat we als een soort Big Brother fungeren. Wél hebben we nu alle mogelijkheden om het traject van een dader te traceren. Voor elk feit binnen de kleine ring van Hasselt hebben we in theorie een beeld als de dader aankomt of weggaat, omdat we daar op alle toegangswegen over 18 palen beschikken met telkens 4 lenzen. Die dekking leidt tot successen in de praktijk. Zo hadden we onlangs een aannemer van wie de bestelwagen gestolen werd bij hem thuis. Dankzij de ANPR-camera’s konden we detecteren dat zijn voertuig onze stad net na middernacht had verlaten en in de richting van Nederland reed. Vervolgens hebben we alle beelden die rond de woning van de aannemer gemaakt werden geanalyseerd, net voor dat tijdstip. Zo konden we een persoon zien die zich te voet richting de bestelwagen begaf. Door met de camerabeelden die man zijn traject terug in de tijd te reconstrueren, konden we zien dat deze persoon door een wagen met Nederlandse nummerplaat afgezet werd. Bovendien was diezelfde wagen ook te zien toen de bestelwagen door de ANPR camera opgepikt werd. Het was vervolgens een koud kunstje om de daders op te sporen. Ik zou u honderd soortgelijke verhalen kunnen vertellen.”
Stad ? Statisch
“De openbare ruimte is voortdurend in beweging. Zo wordt in onze stad momenteel het compleet nieuwe stadsdeel Quartier Bleu aangelegd, met 400 woningen, horecazaken en alle andere bijhorende voorzieningen. Wij zijn al vanaf het begin betrokken bij dit soort projecten zodat we al de nodige voorzieningen kunnen treffen om later een camera te kunnen plaatsen. We maken ook meer en meer gebruik van draadloze beveiligde verbindingen.”
“Maar laat het wel duidelijk zijn dat een adequate beveiliging verder gaat dan enkel wat vaste camera’s te plaatsen. Wij werken met 3 types: de vaste camera’s op de zwarte punten, vervolgens de evenementencamera’s die we inzetten tijdens de vele jaarlijkse evenementen in onze stad, zoals Pukkelpop, carnaval en de Jeneverfeesten. Tot slot maken we ook gebruik van tijdelijke overlastcamera’s die we kunnen plaatsen als er op een bepaalde locatie problemen opduiken -denk bijvoorbeeld aan sluikstorten.”
Verschuiving van criminaliteit?
Of er geen risico is dat de criminaliteit zich gewoon verplaatst naar andere gebieden, vroegen wij ons af? Reekmans: “Voor politiediensten is de strafuitvoering soms niet toereikend. Daarom pakken we ook uit met ophelderingen dankzij het camerasysteem, als afschrikmiddel. Een crimineel die weet dat wij hier zo actief zijn met camerabewaking, zal wel twee keer nadenken voor hij hier feiten komt plegen. Het heeft sowieso dus een ontradend effect. We moeten inderdaad wel altijd in de gaten houden dat het probleem zich niet verplaatst. De vinger aan de pols blijven houden is dus altijd nodig, en steeds anticiperen waar nodig.”
Digitale & Camera Unit
“Om ons cameragebruik in goede banen te leiden hebben we een speciale Digitale & Camera Unit opgericht, met een meldkamer waarin een grote videowal alle beelden weergeeft en van waaruit de eerste dringende opsporingen en real-time aansturingen aan de interventieploegen vertrekken. Er is ook een speciale ruimte van 100 m² waar iedereen alle faciliteiten heeft om de beelden te analyseren. Die randvoorwaarden maken het camerasysteem nog performanter. We hebben zo ook een goed zicht op de resultaten en deze zijn zeer goed. Iedereen die bij ons een misdrijf onderzoekt kan beroep doen op de camerabeelden, maar alle acties waarbij beelden opgevraagd worden, worden wel geregistreerd en gelogd. Bovendien wordt ook steeds vermeld wat het resultaat was van het cameragebruik: misdrijf opgelost, te donkere beelden, dader niet in beeld, dader wel in beeld maar onherkenbaar… . Dat laat toe om voortdurend te evalueren. Het systeem is ook volledig ontdubbeld: op de recherche kunnen we wat de meldkamer kan en vice versa.”
Niet alles is een succes
Hasselt mag zich dus met recht en reden een voorloper noemen in het gebruik van camerabeelden. Maar die voorloperfunctie houdt ook in dat men vaak de allereerste is om een compleet nieuw concept in de praktijk te gebruiken. En dat houdt weleens een risico in.
Reekmans beaamt: “We hebben ooit een systeem uitgetest met geluidscamera’s. Die konden in theorie geschreeuw, hulpgeroep, gierende banden en dergelijke detecteren en zich onmiddellijk op die locatie richten en daarop inzoomen. We werden uitgenodigd bij de aanbieder voor een demonstratie en dat systeem werkte daar perfect, maar in onze context werkte het helaas niet. Er was in een reële setting gewoon teveel achtergrondgeluid, en dat lawaai ontbrak tijdens de demonstratie. Die piste hebben we dus verlaten.”
“Ook een systeem met gezichtsherkenning in het voetbalstadion werkt nog niet optimaal. De reden daarvoor is gelijkaardig als met de geluidscamera’s: in een afgebakende setting zoals een luchthaven waar de personen netjes voor dergelijk systeem gepositioneerd kunnen worden werkt dat meestal wel prima, maar in de praktijk zijn er toch wel wat hinderpalen om goede resultaten te krijgen. Het systeem heeft het zeer moeilijk om mensen met petten, brillen, lange bakkebaarden en dergelijke te herkennen.“
Toekomst: bodycams en dronecams
Reekmans: ”We willen altijd dat onze systemen een meerwaarde betekenen voor de bevolking en voor onze politiediensten. Zo zijn we net gestart met een testproject met bodycams bij een interventieploeg en een wijkdienst. ‘Eén beeld zegt meer dan 1000 woorden’, luidt het gezegde en dat is in onze context zeker van toepassing. Ik zie 2 belangrijke voordelen: interventies die gefilmd worden geven sowieso een schat aan informatie in geluid en beeld, waardoor discussies sneller in de kiem gesmoord kunnen worden. Een tweede voordeel is de preventieve werking. Wie weet dat hij gefilmd wordt, houdt zich meer in toom.”
“Ook in dronetechnologie zetten we momenteel stappen. We zetten onze toestellen gericht in om cannabisplantages te detecteren met warmtecamera’s, om evenementen zoals Pukkelpop in goede banen te leiden en om ondersteuning te bieden bij verdwijningen of bij vluchtpogingen.”
“Een laatste project dat momenteel lopende is, is de mogelijke koppeling van de politiehelikopter van de Federale Overheid rechtstreeks op onze meldkamer. Zodra de helikopter boven onze zone komt, zouden onze mensen dan op het terrein over de realtime beelden kunnen beschikken. Ook dat zou een mooie meerwaarde betekenen voor ons politiewerk.”