PODCAST
New Security Magazine 167 – oktober 2023

Altijd waakzaam

De grondbeginselen van een goede (werf)beveiliging

Een bouwwerf is een kwetsbare plek. Heel wat bouwondernemingen houden daarom bij aanvang al rekening met een zeker risico op en verlies ten gevolge van diefstal. Het is echter pas wanneer dat overschreden wordt, dat de meesten daadwerkelijk bij een gespecialiseerde partner gaan aankloppen. “Dat is zonde”, benadrukt Johan Vrydag, sales manager bij BauWatch, in de allereerste New Security podcast. “Met de juiste inzichten en een investering van minder dan één euro per uur kan immers niet alleen de directe, maar ook de indirecte schade van inbraak en diefstal meteen vermeden worden.”

Directe en indirecte schade

Vrydag raakt meteen aan een van de meest cruciale doch onderschatte aspecten van diefstal op de werf: de indirecte schade. “Natuurlijk ondervindt een bouwbedrijf bij inbraak en diefstal een aantal directe problemen. Er zijn de kosten van het gestolen materialen en die van de schade berokkend aan bijvoorbeeld hang- en sluitwerk. In de meeste gevallen zijn dat echter niet de grootste kosten. Veel ingrijpender zijn vooral de vertragingen die een project als gevolg oploopt. Stel bijvoorbeeld dat de kabel van een torenkraan gestolen wordt. Dat betekent vaak dat de werf tijdelijk stilgelegd moet worden. Mensen kunnen niet aan het werk, maar moeten wel vergoed worden en in het slechtste geval loopt de vertraging zodanig op dat je geconfronteerd wordt met boetes ten gevolge van laattijdige oplevering.”

Dat dergelijke scenario’s vandaag steeds vaker voorkomen, wijt Vrydag onder meer aan de opeenvolging van crises die de maatschappij de voorbije jaren heeft doorgemaakt. “Ten tijde van de eerste bankencrisis kampten we vooral met grote koperdiefstallen. Inmiddels heeft het probleem zich verder ontwikkeld. Zowel de schaarste aan als de prijzen van grondstoffen zorgen ervoor dat georganiseerde bendes interesse hebben in bouwwerven. Ook de stilstand en onduidelijkheid door corona hebben daar een steentje aan bijgedragen. De enorme prijsstijgingen – isolatiemateriaal is hiervan een uitstekend voorbeeld – alsook de indirecte kosten door hoge toeleveringstijden maken van de materialen op de werf een interessant doelwit.”

Blinde vlekken

Toch benadrukt Vrydag dat een goede beveiliging meer vergt dan enkel toezicht op de opgeslagen materialen. “Bouwondernemingen die zelf aan de slag gaan, trachten in de eerste plaats hun materiaalcontainers te beveiligen. Echter, ook werkingsmaterialen en zelfs reeds geplaatste materialen worden regelmatig gestolen. Ik heb al gevallen gezien waar effectief het koper uit de elektriciteitskabels in reeds bepleisterde wanden gehaald is. Je kan je wel voorstellen dat die herstelschade enorm is.”

En zo zijn er nog wel wat blinde vlekken. De risico’s verbonden aan de omgeving, bijvoorbeeld, zoals al dan niet verborgen toegangs- en vluchtwegen, maar bovenal het evolutieve karakter van een werf. “Vaak vergeet men dat een bouwproject in de tijd evolueert. Het stijgt in de hoogte, er worden omgevingswerken uitgevoerd, toegangen worden verplaatst, de bomen die in de winter nog kaal waren staan in de lente en de zomer opnieuw vol blad, … Dat betekent dat bepaalde zichten na verloop van tijd belemmerd worden en dat je stilaan misschien minder overzicht krijgt over de volledige werf. Op zo’n moment is het noodzakelijk dat ook het beveiligingssysteem daaraan aangepast wordt. Een gespecialiseerde beveiligingsfirma brengt al die factoren van meet af aan in rekening.”

OFEM

Tot zover de risico-analyse. Voor de concrete uitwerking van het beveiligingsplan benadrukt Vrydag het belang van het OFEM-principe. Dat geeft prioriteit aan organisatorische (O) maatregelen, gevolg door fysische (F), elektronische (E) en, uiteindelijk, meldingsmaatregelen (M). “Onder organisatorische maatregelen verstaan we onder meer het sleutelbeheer – wie heeft toegang tot welke locaties, wie opent en sluit de werf, … – maar bijvoorbeeld ook het contact met lokale politie en omwonenden. Door goed te communiceren kan je bijvoorbeeld handig gebruikmaken van sociale controle.”

“Wanneer we spreken over fysieke beveiliging, dan gaat het zowel om de sloten en andere fysieke beveiligingsmiddelen die gebruikt worden als om de werfinrichting in se. Denk aan de locatie van toegangen, de richting waarin containers geplaatst worden, enzovoort. Dat lijkt misschien banaal, maar in de praktijk kan het bepalend zijn.”

Ook wat betreft de elektronische maatregelen zijn er verschillende mogelijkheden, waaronder zowel alarminstallaties als beveiligingscamera’s. Vooral de koppeling met de juiste meldingsmaatregelen is hierbij van belang, benadrukt Vrydag. “Alarmsystemen worden bijna altijd uitgerust met een geluidssignaal. Dat heeft uiteraard een ontradend effect, maar kan ook voor hinder zorgen in de buurt en heeft als nadeel dat de dief op de vlucht slaat en potentieel op zijn vluchtweg nog vanalles meegraait. De politie kan in zo’n geval ook pas opgeroepen worden wanneer het om een bewezen alarm gaat. Er moet met andere woorden eerst iemand van de beveiligingsfirma ter plaatse komen. Dat is anders wanneer er live beeldmateriaal beschikbaar is, dat 24/7 door een gespecialiseerde meldkamer geanalyseerd wordt. In zo’n geval kan er immers meteen ingegrepen worden, ook zonder geluidssignaal, en is de kans dus veel groter dat de dief daadwerkelijk gevat wordt.”

Volgens het boekje

Een grondige risico-analyse, doordacht beveiligingsplan en directe interventie bij problemen … volgens Vrydag loont de tussenkomst van een gespecialiseerde beveiligingspartner in ieder geval altijd, en zeker niet alleen wanneer het ergste leed al geleden is. “Daarenboven garandeer je op deze manier dat je beveiliging aan alle wettelijke vereisten voldoet. Er zijn immers strenge regels over wat er wel en niet in beeld gebracht mag worden en zowel naar de politie als naar de omgeving toe geldt er een specifieke meldingsplicht, inclusief hoge boetes voor niet naleving. Het is niet zonder reden dat zowel onze conceptie- als onze installatieverantwoordelijken hiervoor de nodige opleidingen volgen bij Binnenlandse Zaken.”

Tot slot raadt Vrydag ieder bouwbedrijf aan om ook zijn verzekeraar eens over het onderwerp aan te spreken. “Wie een erkende beveiligingsonderneming onder de arm neemt, ziet misschien wel een positieve impact op zijn vrijstelling.”

Beluister het volledige gesprek gratis via Spotify en volg New Security Podcast om rechtstreeks op de hoogte te blijven van nieuwe afleveringen.

Tekst: Elise Noyez